Supervisie bij samengestelde opleidingstrajecten

Bij een samengesteld opleidingstraject, dat bestaat uit onderdelen gevolgd bij verschillende door de VMBN erkende opleidingen of vergelijkbare opleidingen in binnen -en buitenland, dient supervisie gevolgd te worden bij een door de VMBN aangewezen supervisor. De kosten hiervan zijn voor rekening van de aanvrager van het VMBN-lidmaatschap.

Of men voldoet aan de overige lidmaatschapscriteria  (vooropleiding, aantal opleidingsdagen, meditatie ervaring, retraites) is ter beoordeling van de Toelatingscommissie. De Toelatingscommissie beoordeelt of een kandidaat die een samengesteld opleidingstraject volgt, in aanmerking komt voor verwijzing naar een VMBN-supervisor.

In totaal gaat het om minimaal 6 supervisies van één uur. De supervisie wordt gegeven gedurende een door de supervisant gegeven MBSR of MBCT training. De supervisor beoordeelt tevens het reflectieverslag, dat over diezelfde training wordt geschreven. Voor beoordeling van en feedback op het reflectieverslag door de supervisor worden twee uren gerekend. Om objectiviteit te borgen kijkt een tweede beoordelaar mee daarvoor worden eveneens twee uur gerekend. Het reflectieverslag dient met een voldoende te worden afgerond. Lees hieronder de uitgebreide toelichting. 

  1. De kandidaat met een samengesteld opleidingstraject volgt 6 supervisies van een uur tijdens een zelf te geven groepstraining (MBSR of MBCT) met minimaal vier deelnemers. De supervisie vindt plaats bij één van de door de VMBN aangewezen supervisoren (supervisor voor samengestelde route) (voor criteria van de VMBN-supervisoren zie *). Indien noodzakelijk geacht door supervisant of supervisor, kan het aantal sessies uitgebreid worden.
  2. Het supervisieproces bevat de volgende onderdelen:
    1. Verdiepend onderzoek van ervaringen in het lesgeven, in samenhang met eigen mindfulnessbeoefening, belichaming van mindfulness en relationele vaardigheden.
    2. Verdiepend onderzoek van en aanvullend onderwijs over thema’s van de mindfulnesstraining .
    3. Inschatting van het niveau waarop het mindfulness trainerschap wordt vormgegeven aan de hand van de domeinen van de MBI-TAC. Zie: https://www.bangor.ac.uk/mindfulness/documents/MBI-TACmanualsummaryaddendums05-16.pdf 
  3. De supervisies worden als volgt vormgegeven:
    1. De eerste supervisie vindt voorafgaand aan de training plaats, waarbij de volgende thema’s aan bod kunnen komen: afspraken voor de supervisie, verkenning van de relatie tussen supervisor en supervisant, de audio’s van de meditatie-begeleidingen, de inhoud van het voorgesprek en toepassing van toelatingscriteria voor de training.
    2. De vier volgende supervisies vinden plaats tijdens de training, bij voorkeur eens per twee weken. De supervisant levert minimaal twee dagen voorafgaand aan de supervisie volgens de richtlijnen geschreven reflectieverslagen in over de trainingsbijeenkomsten. Daarnaast ontvangt de supervisor een korte reflectie van hetgeen de supervisant geleerd heeft in de voorgaande supervisie en een overzicht van de thema’s die de supervisant in de komende supervisie wil bespreken. Zowel de supervisant als de supervisor kunnen thema’s inbrengen, waarbij de thema’s van de supervisant leidend zijn. In deze fase geeft de supervisor tevens feedback op en bindend advies over vorm en inhoud van de reflectieverslagen. Zie voor de eisen die aan het reflectieverslag worden gesteld: reflectieverslag.
    3. Na afloop van de training schrijft de supervisant een eindreflectie over het leerproces ten aanzien van de zes domeinen van de MBI-TAC, minimaal 200 woorden per domein. Daarnaast levert zij digitaal geluidsbestanden in van de lichaamsscan, zitmeditatie, liggende en staande yoga (bijv.  via WeTransfer). De supervisor leest de eindreflectie en luistert naar 10 minuten van opnames van de lichaamsscan, zitmeditatie en liggende of staande yoga (in totaal 30 minuten). Wanneer de supervisant werkt met adequate opnames van andere trainers, levert zij live opnames van bovengenoemde begeleidingen in.
    4. De laatste supervisie vindt plaats na afronding van het reflectieverslag en na zorgvuldige schriftelijke reflectie door de supervisor over het niveau waarop de mindfulnesstraining aangeboden is. In dit gezamenlijk gesprek worden de domeinen van de MBI-TAC doorgenomen ten aanzien van vaardigheden en leerpunten. Indien nodig wordt in dit gesprek nagegaan wat eventuele noodzakelijke aanvullingen zullen zijn om te komen tot een aanbeveling voor het categorie 1 trainerschap. Zo mogelijk worden aanvullingen in overleg bepaald. Om objectiviteit te borgen wordt het reflectieverslag, eveneens voorgelegd aan een tweede beoordelaar / supervisor. Wanneer de beoordeling nog niet voldoet, wordt er een advies uitgebracht op welke wijze een aanvullend traject vorm dient te krijgen. Dit kan zijn: aanvullende supervisie, aanvullende scholing of het volgen van een retraite. Het hieruit voortkomend advies is bindend.

De VMBN is zich bewust van de dubbele rol die de VMBN-supervisor (supervisor voor samengestelde route) bekleedt ten aanzien van het begeleiden van het leerproces van de supervisant en het inschatten van het trainersniveau van de supervisant. Zij erkent dat deze dubbele rol van invloed is op de holding van het supervisieproces, waarin ruimte moet zijn voor veiligheid én uitdaging.

De VMBN kiest voor deze manier van werken omdat juist in de samenwerking tussen supervisor en supervisant een goede indruk van het trainerschap kan ontstaan, wat aanbeveling tot lidmaatschap categorie 1 mogelijk maakt. Uitgangspunt hierbij is dat het niet gaat om het ‘perfecte trainerschap’, maar om het leerproces tijdens het geven van de training.

Voorwaarden:

  • De supervisor is transparant over eigen mogelijkheden en beperkingen in het begeleiden van het leerproces van de supervisant op praktisch, inhoudelijk en relationeel gebied. De supervisor verplicht zich tot het ondersteunen van het leerproces van de supervisant. Deze aspecten worden besproken in de eerste supervisie.
  • De supervisant geeft openheid over zijn/haar leerproces en belichaming van mindfulness. Inbreng in de supervisie omvat zowel vaardigheden als belemmeringen in het trainerschap.
  • Elke supervisie eindigt met een wederkerige uitwisseling en feedback over het gezamenlijk doorlopen proces van de supervisie (zie voorbeeld bijlage). Zowel supervisor als supervisant hebben het recht om de supervisie te beëindigen wanneer de interactie onvoldoende holding geeft aan zowel veiligheid als uitdaging. 
  • De supervisant neemt zelf tijdig contact op met één van de VMBN supervisoren. Dit zijn:
    Ingrid van den Hout  E: ingridvandenhout@hetnet.nl
    Lot Heijke E: lot.heijke@planet.nl
    Joke Hellemans E: j.hellemans@planet.nl
    En maakt een reeks van 6 afspraken voor supervisie. De supervisor bevestigt de afspraken (data, tijdstip en plaats) per email.
  • De supervisant verplicht zich om uiterlijk twee dagen van tevoren de reflectieverslagen over de gegeven trainingsbijeenkomsten bij de supervisor in te dienen, tenzij anders afgesproken. Dergelijke afspraken worden per mail vastgelegd.
  • De supervisant kan de supervisor tussentijds benaderen met vragen per email of per telefoon, zoals tussen beiden afgesproken. De benodigde tijd wordt gezien als supervisietijd, onderdeel van het totaal aan zes uur supervisie.
  • Zowel supervisor als supervisant spannen zich in om bij onvoorziene omstandigheden de supervisie in dezelfde week door te kunnen laten gaan. Wanneer dit voor supervisor of supervisant niet mogelijk is, wordt dit zo spoedig mogelijk en uiterlijk binnen twee dagen per e-mail / sms gecommuniceerd.
  • Bij het niet inzenden van de reflectieverslagen door de supervisant wordt de supervisie-afspraak verzet. Bij het niet tijdig inzenden van de reflectieverslagen wordt de afspraak zo nodig verzet. De supervisant is verantwoordelijk voor tijdige berichtgeving hierover via e-mail / sms, minimaal 24 uur voor de supervisie-afspraak. Bij melding binnen 24 uur of bij het ontbreken van een melding worden de kosten voor een supervisie-uur in rekening gebracht. 
  • Wanneer de supervisant binnen 24 uur afzegt, niet of niet op tijd aanwezig is, haalt zij de gemiste supervisietijd in. De kosten voor de gemiste supervisie worden door de supervisor extra in rekening gebracht.
  • Zowel de supervisant als de supervisor neemt bij onvrede over het verloop van de supervisie zo spoedig mogelijk contact op met de ander. Daarbij worden belemmeringen onderzocht, indien nodig wordt besproken of er voldoende vertrouwen is bij supervisant én supervisor om de supervisie voort te kunnen zetten. 
  • Indien nodig, kan de supervisant tijdens de zelf te geven training tot en met de tweede supervisie overstappen naar een andere VMBN-supervisor, mits deze tijd heeft voor de resterende supervisies.  Daarna is overstap niet meer mogelijk en vindt het volledige supervisietraject van zes bijeenkomsten bij een andere supervisor plaats tijdens een nieuwe zelf te geven training. 
  • Bij het afbreken van de supervisie door supervisor en/of supervisant worden de kosten voor de eerste twee supervisies gelijk verdeeld over de supervisant en de supervisor, dit betekent dat de supervisor de helft van de plaatsgevonden supervisie-uren in rekening brengt aan de supervisant. De kosten voor de overige supervisies zijn voor rekening van de supervisant.
  • Wanneer de supervisant zich houdt aan bovenstaande voorwaarden en desondanks klachten heeft over het verloop van de supervisie, kan zij zich wenden tot Klachtencommissie en de klacht indienen bij het secretariaat van de klachtencommissie met in achtneming van art. 8.4 van de Klachtenregeling. Deze commissie zal zich een oordeel over de ontstane situatie vormen door betrokken partijen te spreken, de correspondentie over afspraken te bestuderen en zich opwerpen als onpartijdig mediator tussen supervisor en supervisant.

Kosten

  • Voor het beoordelen van het reflectieverslag wordt uitgegaan van 2 uur (lezen van het verslag en het schrijven van een beoordeling) 
  • Om objectiviteit te borgen wordt het reflectieverslag, eveneens voorgelegd aan een tweede beoordelaar / supervisor. Bij overeenstemming en positieve beoordeling heeft de kandidaat voldaan aan alle criteria die gelden om in aanmerking te komen voor categorie 1 trainer. Wanneer de beoordeling nog niet voldoet, wordt er een advies uitgebracht op welke wijze een aanvullend traject vorm dient te krijgen. Dit kan zijn: aanvullende supervisie, aanvullende scholing of het volgen van een retraite. Voor de tweede beoordeling staat 2 uur **) 
  • De kosten voor supervisie en beoordeling van het reflectieverslag komen voor rekening van de kandidaat. Deze kosten bestaan uit totaal 10 uur x € 90,- = € 900,-. Inclusief btw. Mocht geadviseerd worden nog een aanvullend traject te volgen dan komen deze kosten eveneens voor rekening van de kandidaat.

*) De supervisie vindt plaats bij een door de VMBN aangewezen supervisor. De supervisor heeft zeer ruime ervaring als MBSR en /of MBCT trainer en opleider en is gecertificeerd als supervisor of heeft aantoonbare supervisie kwaliteiten. Zij heeft een internationale oriëntatie op opleidingen en opleidingscriteria.

 **) 1,5 uur voor de beoordeling en 0,5 uur als reserve wanneer er geen overeenstemming is over de beoordeling tussen de 2 beoordelaars en er extra tijd ingezet moet worden om tot een aanvaardbare oplossing voor de kandidaat te komen. 

Bijlage. 

Evaluatie Mindfulness supervisie

Mindfulness supervisie gaat over het creëren van een gezamenlijke ruimte waarin supervisor en supervisant in vertrouwen en vanuit het toelaten van kwetsbaarheid kunnen exploreren en groeien. Dit evaluatieformulier is bedoeld als leidraad om samen met je mindfulness supervisor stil te staan bij de supervisiesessie en op een constructieve manier feedback te geven zodat jullie kunnen leren van de ervaring en de supervisiesessies nog beter kunnen afstemmen. Je kunt het formulier samen doorlopen of na afloop van de supervisie sessie thuis invullen en het je supervisor toesturen.

  1. Hoe heb je de relevantie van deze supervisiesessie ervaren? Wat waren de onderwerpen die voor jou het meest relevant waren?
  1. Voel je je geholpen om de onderwerpen die aan bod kwamen in deze supervisiesessie te verhelderen en je inzicht te verdiepen? Kun je aangeven wat het meest helpend was?
  1. Heb je het gevoel dat je supervisor je begrepen heeft? Zo ja, waar merkte je dit aan en zo nee, op welke vlakken heb je het gevoel dat je supervisor je niet begrepen heeft?
  1. Welke (concrete) leerpunten neem je mee in het geven van je mindfulness training na het volgen van deze supervisiesessie?
  1. Wat heb je gemist in deze supervisiesessie? Zijn er aspecten of onderwerpen niet aan bod gekomen die je wel graag had willen bespreken?
  1. Heb je nog andere opmerkingen over de supervisie?
  1. Welke aspecten zou je tijdens een volgende supervisiesessie aan bod willen laten komen?