Wat is mindfulness?

Doelgerichte, vriendelijke, open en niet-reactieve aandacht voor de ervaring in het hier-en-nu, zonder oordeel

Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR ofwel Aandachttraining) is begin jaren tachtig ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn, moleculair bioloog én diepgaand beoefenaar van Vipassana-meditatie en yoga. De MBSR is een groepstraining volgens een vast protocol, gebaseerd op westerse wetenschappelijke kennis uit de medische biologie en de psychologie, en op oosterse psychologische kennis en vaardigheden als meditatie en yoga.

De training richt zich op het inzetten van de eigen kracht, mindfulness, in het hanteren van stress, pijn en ziekte. De training wordt wereldwijd aangeboden in o.a. (universitaire) ziekenhuizen, gevangenissen, bedrijven, privépraktijken, scholen en opleidingscentra. MBSR kent een doorgaande traditie van wetenschappelijk onderzoek naar effecten en werkingsmechanismen.

Mindfulness-Based Cognitive Therapy

MBCT, ofwel Aandachtgerichte Cognitieve Therapie) is een variant van MBSR, specifiek gericht op terugvalpreventie bij depressie. Deelnemers leren in het bijzonder om negatieve gedachten en gevoelens, die de depressie kunnen aanwakkeren, te zien als voorbijgaande gebeurtenissen in de geest. In 2000 publiceren Teasdale, Segal en Williams hun gezaghebbende boek ‘Aandachtgerichte Cognitieve Therapie’ met daarin een beschrijving van de de resultaten van het effectonderzoek naar de preventieve werking van MBCT op terugval in een depressie.

Bij mensen met drie of meer depressieve episodes blijkt MBCT de kans op terugval binnen een jaar met 50 % te verminderen in vergelijking met gebruikelijke behandelingen. De laatste jaren zijn meerdere mindfulness-trainingen voor specifieke doelgroepen ontwikkeld en onderzocht, geïnspireerd op MBSR en MBCT.