25 januari, 2026

Mindfulness in een wereld van collectief lijden

Mindfulness zoals we die in het Westen kennen, ontstond in de jaren zeventig in een pijnkliniek van een ziekenhuis. Maar wat is het ‘curriculum van het huidige moment’, nu de wereld zelf steeds meer het ziekenhuis lijkt te worden?

Die vraag staat centraal in een nieuw academisch artikel in Sustainability Science, dat door Rebecca Bouhuijs wordt aanbevolen. Het artikel onderzoekt hoe mindfulness-based benaderingen aangepast, uitgebreid en getransformeerd kunnen worden om beter aan te sluiten bij de ecologische, sociale en mentale uitdagingen van deze tijd.


Van individueel naar systemisch perspectief

Het artikel grijpt terug op de oorspronkelijke ontwikkeling van MBSR door Jon Kabat-Zinn. De inmiddels bekende achtweekse training omvatte oorspronkelijk tien weken, waaronder een week over ‘planetary health’. Onder medische en academische druk verschoof de focus naar individueel lijden.

Nu collectief lijden steeds zichtbaarder wordt, stellen de auteurs de vraag of het tijd is om innerlijke werkprogramma’s opnieuw te verbreden met een meer systemisch perspectief.


Wat biedt het artikel?

Op basis van interviews en casestudies ontwikkelen de auteurs een taxonomie voor adaptatie en innovatie. Deze kan waardevol zijn voor:

  • Mindfulness-trainers

  • Opleidingsinstituten

  • Begeleiders van andere vormen van innerlijke ontwikkeling

Het artikel verkent hoe mindfulness kan bijdragen aan duurzame transformatie, zonder de praktijk te reduceren tot een instrumenteel middel.


Waarom is dit relevant?

Voor mindfulness trainers roept dit artikel belangrijke vragen op:

  • Hoe verhoudt onze training zich tot collectieve vraagstukken?

  • Is er ruimte voor planetaire en systemische dimensies in bestaande curricula?

  • Hoe behouden we de integriteit van mindfulness bij verbreding?

Het artikel biedt een verdiepend perspectief voor wie mindfulness ziet als meer dan individuele stressreductie.


Lees het volledige artikel in Sustainability Science:
https://link.springer.com/epdf/10.1007/s11625-025-01761-0?sharing_token=6-wrVgZSlH1hUm8ZtRvmHve4RwlQNchNByi7wbcMAY4K3PAxBTGYCvGLkGRWLezgOP5jH7pRk1XCj9LrL1KpEcQO5B_AzTwKD4ULejIsHh1DjdZe2xAk4TMPUhEZXDxaHwXrrKlHzbiOuKxgLkXp9DoYefn2Crp1k7TsxEzZg9k%3D